Jessica and her verbal dyspraxia

Even voorstellen

Maak kennis met Jessica

Hé, hallo! Fijn dat je hier bent. Ik ben het gezicht en het verhaal achter deze blog. Iemand voor wie woorden niet altijd vanzelf komen, maar die ze wel met zorg en aandacht benadert.

Mijn naam is Jessica Huttinga. Vanuit mijn eigen leven weet ik hoe het is wanneer spreken en communiceren niet vanzelf gaan. Die ervaring vormt mij, maar definieert mij niet volledig. Ik ben iemand die betekenis zoekt in taal, in wat gezegd wordt én in wat soms lastig onder woorden te brengen is.

Ik woon samen met mijn moeder en onze twee katten, die dagelijks zorgen voor levendigheid en een beetje chaos. Ik ben creatief, gevoelig en nieuwsgierig van aard. Structuur geeft mij houvast, terwijl spontaniteit ruimte laat voor plezier en onverwachte momenten. Juist in die kleine ogenblikken waarin alles even samenvalt, voel ik intens hoe waardevol het leven kan zijn.

Ik zoek graag verdieping: in gesprekken, verhalen en ideeën die ertoe doen. Ik sta graag stil bij wat echt belangrijk is, maar geniet net zo goed van luchtigheid en humor. Soms ordelijk, soms rommelig, maar altijd op zoek naar betekenis en verbinding. Dat is wie ik ben.

"Voor mij zit de kracht in het zien van het bijzondere in het alledaagse, en in het begrijpen van wat niet direct zichtbaar is."
- Jessica, ervaringsdeskundige TOS

Mijn dagelijks leven

Mijn dagen zijn een combinatie van leren, creëren en genieten van kleine geluksmomenten. Ik combineer mijn studie Leidinggevende Leisure & Hospitality (niveau 4) met persoonlijke projecten, schrijven en alles wat creatief is. Eerder rondde ik mijn MBO 3-opleiding Allround Hospitality Medewerker in slechts anderhalf jaar af. Het is een uitdaging die ik met plezier aanga, omdat ik altijd wil blijven groeien.

Naast school maak ik bewust tijd voor dingen die mij blij maken. Wandelen in de natuur, zwemmen, reizen of gewoon een kop thee met een goed boek. Creatief bezig zijn helpt mij mijn hoofd leeg te maken én mijn ideeën tot leven te brengen. Of het nu gaat om blogs, video's of onderwerpen die niet vanzelfsprekend zijn, ik vind het geweldig om mijn eigen draai eraan te geven.

Leven met verbale ontwikkelingsdyspraxie kost soms extra energie. Daarom hecht ik veel waarde aan rustmomenten, zelfzorg en mijn sociale netwerk. Door ervaring heb ik geleerd mijn grenzen te bewaken en slim om te gaan met uitdagingen, zowel thuis als op school of werk.

Kortom: mijn dagelijks leven draait om leren, creëren, ontdekken en genieten van kleine geluksmomenten. Niet altijd makkelijk, maar ik probeer alles met plezier en doorzettingsvermogen te doen. En ik hoop dat mijn verhalen ook anderen inspireren.

Opgroeien met verbale ontwikkelingsdyspraxie

Verbale ontwikkelingsdyspraxie heeft mijn hele leven beïnvloed. Woorden zaten vaak in mijn hoofd, maar kwamen niet altijd zoals bedoeld uit mijn mond. Op mijn tweede sprak ik hooguit tien woordjes en veel daarvan waren zelfbedachte woorden in een eigen taal. Frustratie, misverstanden en een constant gevoel van 'anders zijn' maakten al vroeg deel uit van mijn leven.

Het consultatiebureau verzekerde mijn ouders dat het "wel goed zou komen" en dat ik een late peuter was. Maar de taal kwam niet op gang. Pas op vierjarige leeftijd werden we doorverwezen naar logopedie, waar mijn spraakstoornis officieel werd vastgesteld. Tegenwoordig mag een logopedist deze diagnose niet meer zelf stellen, daarvoor is nu aanvullend onderzoek nodig via gespecialiseerde instanties.

Achteraf gezien was de verwijzing laat. Kinderen met een (vermoeden van) taalontwikkelingsstoornis kunnen vaak al vanaf tweejarige leeftijd begeleiding krijgen, bijvoorbeeld via de Taaltrein: een gespecialiseerde peuterspeelzaal voor jonge kinderen bij wie een vermoeden van TOS bestaat. In mijn tijd was die mogelijkheid er nog niet, of in elk geval niet zichtbaar voor mijn ouders.

Mijn ouders hadden nog nooit van deze diagnose gehoord en kwamen terecht in een wereld vol vragen. Niemand kon voorspellen hoe ik mij zou ontwikkelen, welke uitdagingen er zouden komen, of hoe we hier als gezin mee om moesten gaan. De diagnose gaf een naam aan wat er speelde, maar geen zekerheid over de weg die voor ons lag.

Wat is verbale ontwikkelingsdyspraxie?

Verbale ontwikkelingsdyspraxie (VOD) is een spraakstoornis waarbij de mondspieren niet goed samenwerken. Dit veroorzaakt problemen bij het uitspreken van woorden en zinnen. VOD is aangeboren, onzichtbaar en vaak pas later herkenbaar, omdat kinderen vaak worden vergeleken met late praters.

Kenmerken kunnen zijn:

Baby's die weinig of niet brabbelen
Later beginnen met praten
Woorden vervormen of weglaten
Hetzelfde woord meerdere keren anders uitspreken
Moeite met langere woorden of zinnen
Moeite met coördinatie van tong, lippen en kaken
Spraak soms onbegrijpelijk
Automatische uitingen, zoals liedjes of tellen, soms wel foutloos
Intonatie kan verstoord zijn: te hard, te zacht of monotoon

Oorzaken zijn nog onbekend, maar de diagnose wordt beschouwd als neurologisch en mogelijk erfelijk. De hersenen communiceren anders met de spraakspieren, zonder dat er iets mis is met de spieren of zenuwen zelf.

"De mond wil zich niet goed bewegen".
- Jessica, ervaringsdeskundige TOS

Wat VOD betekent in het dagelijks leven

Verbale ontwikkelingsdyspraxie gaat verder dan alleen anders praten. Kleine, vanzelfsprekende momenten kunnen een uitdaging zijn: een telefoongesprek, een gesprek met meerdere mensen, of woorden die letterlijk blijven hangen terwijl ik precies weet wat ik wil zeggen.

Ik heb de zware variant van VOD. Dat betekent dat mijn spraakstoornis mijn hele leven bij mij blijft. Toch heb ik geleerd het te accepteren en er mee om te gaan. In plaats van het als beperking te zien, beschouw ik het als een onderdeel van wie ik ben. Het heeft mij veerkracht, geduld en zelfinzicht gebracht en geholpen mijn eigen weg te vinden in een wereld die taal vaak vanzelfsprekend vindt.

Er bestaan veel misverstanden: mensen vragen of ik een laag IQ heb, of het te genezen is, of ik kan werken. Het antwoord is simpel: ik spreek alleen anders. Ik kan werken, een volwaardig leven leiden en volledig deelnemen aan de maatschappij. Mijn spraak vormt mij, maar beperkt mij niet. Door open te zijn hoop ik herkenning te bieden aan anderen en bewustwording te creëren bij mensen die er nog weinig van weten. Anders zijn betekent niet minder kunnen, en iedereen verdient een stem — ongeacht hoe die klinkt.

"Je zegt toch ook niet tegen Koningin Maxima dat ze een spraakhandicap heeft puur vanwege haar accent?"
- Jessica, ervaringsdeskundige TOS

Erfelijkheid en familiegeschiedenis

Er wordt vaak gezegd dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van een spraakstoornis, wat mogelijk een verklaring kan zijn voor mijn eigen spraakprobleem. Hoewel dit tot op heden niet officieel is bevestigd, zijn er wel aanwijzingen binnen mijn familie dat spraakproblemen vaker voorkomen

Mijn vader begon al op jonge leeftijd te stotteren en heeft gedurende zijn hele leven met deze spraakmoeilijkheden moeten omgaan. Daarnaast heeft ook mijn oom te maken gehad met spraakproblemen, maar op een andere manier. Hij was een 'late talker', wat betekent dat hij pas veel later dan gebruikelijk begon te praten.

Het lijkt een patroon te zijn dat van generatie op generatie wordt doorgegeven, hoewel elk verhaal uniek is. Erfelijkheid betekent niet dat het lot vaststaat, maar het kan verklaren waarom sommige spraakproblemen vaker voorkomen.

Waarom ik deze blog begon

In januari 2020 deelde ik voor het eerst mijn verhaal over VOD op Facebook. Ik wilde mijn ervaring eenmalig delen, omdat ik het zat was telkens opnieuw uit te leggen wat voor diagnose ik heb. Tot mijn verbazing werd het bericht meer dan 70 keer gedeeld. Mensen herkenden zich erin en wisten vaak niet wat verbale ontwikkelingsdyspraxie was.

Door mijn verhaal te delen, wilde ik herkenning en bewustwording creëren. Wat begon als één bericht, groeide uit tot een passie. Inmiddels deel ik dagelijks mijn ervaringen, tips en inzichten, met als doel anderen te helpen en begrip te vergroten.

"Door mijn verhaal te delen, hoop ik anderen te laten zien: anders zijn betekent niet minder kunnen."
- Jessica, ervaringsdeskundige TOS

Benieuwd naar het bericht? Lees hem hier

Waar kun je terecht voor hulp?

Kinderen met een spraak-/taalstoornis kunnen op verschillende plekken terecht voor ondersteuning en begeleiding. Afhankelijk van hun leeftijd en de ernst van de stoornis, zijn er verschillende plekken waar zij en hun ouders terecht kunnen voor de ondersteuning.

1. Logopedie

Logopedisten spelen een belangrijke rol in de behandeling van de spraak en taal. Ze helpen kinderen met het verbeteren van de spraak-/taalvaardigheden door middel van gerichte oefeningen en strategieën. Vroegtijdige logopedie kan ervoor zorgen dat een kind zich beter kan uitdrukken en minder frustratie ervaar in de communicatie.

2. Speciaal onderwijs

Voor kinderen met ernstige spraak-/taalproblemen zijn er speciale scholen (cluster 2 onderwijs), waar ze extra ondersteuning krijgen van leerkrachten en logopedisten die gespecialiseerd zijn in taalontwikkelingsstoornissen.

3. Ambulante begeleiding op de reguliere school

Sommige kinderen met spraak-/taalproblemen kunnen naar een reguliere school, maar hebben wel extra ondersteuning nodig. Een ambulante begeleider kan ondersteuning bieden aan zowel het kind als de leerkracht om het leren en communiceren te vergemakkelijken.

4. Audiologisch centrum

In het audiologisch centrum kunnen kinderen uitgebreid worden onderzocht door een van specialisten, zoals een audioloog en/of een logopedist. Dit helpt hun bij het stellen van een diagnose en het opstellen van een behandelplan. Ouders krijgen hier ook de nodige advies over de beste aanpak voor hun kind.

5. Ondersteuning voor ouders & lotgenotencontact

Organisaties zoals TOS centraal (biedt informatie en lotgenotencontact), FOSS (Federatie ouders van slechthorende kinderen en kinderen met spraak-/taaluitdagingen, zet zich in voor de belangen van kinderen met TOS en hun ouders), Balans (biedt ondersteuning voor ouders van kinderen met ontwikkelingsproblemen, waaronder TOS), Spraaksaam (Vereniging voor en door jongeren met een spraak-/taalstoornis) en Deelkracht (ondersteunt jongeren en volwassenen met TOS, met als doel om hen te helpen hun communicatieve vaardigheden te verbeteren).

Daarnaast kunnen oudergroepen en ervaringsdeskundigen waardevolle steun bieden. Het delen van ervaringen met anderen in een vergelijkbare situatie helpt ouders vaak om beter om te gaan met de uitdagingen die TOS met zich meebrengt.

Wil je weten welke hulp beschikbaar is in jouw regio? Neem dan contact op met een logopedist, een audiologisch centrum of een gespecialiseerd behandelcentrum om de juiste ondersteuning te vinden.

De connectie tussen VOD en TOS

Taalontwikkelingsstoornis is namelijk niet één ding, maar een verzamelterm voor verschillende taalproblemen die te maken hebben met hoe de hersenen informatie verwerken. Het is vergelijkbaar met het openbaar vervoer: treinen, trams en bussen zijn allemaal verschillende vervoersmiddelen, maar vallen wel onder dezelfde categorie.

TOS is een brede groep van taalstoornissen, waarbij verbale ontwikkelingsdyspraxie een specifieke vorm is. Omdat de verschillende vormen van TOS onder één paraplu vallen, kunnen onderzoekers onderzoek doen naar de overeenkomsten en verschillen. Dit helpt bij het ontwikkelen van gerichte begeleiding en ondersteuning.

Verbale ontwikkelingsdyspraxie is dus eigenlijk een vorm van TOS. Je kunt het op verschillende manieren worden omschreven. Bijvoorbeeld: 'Een stoornis in het vermogen om de juiste spraakklanken, lettergrepen en woorden op de juiste manier te produceren.'

Bron: Deelkracht